Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος, στο Σύγχρονο Θέατρο

Βραδιά μιας ιδιαίτερης πρεμιέρας η Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου, μιας και είδαμε για πρώτη ίσως φορά στην Ελλάδα μια θεατρική προσαρμογή για το Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο του Aldous Huxley στο Σύγχρονο Θέατρο, υπό τη σκηνοθεσία/Διασκευή της Δήμητρας Τάμπαση. Αν μη τι άλλο, έπρεπε να είμαστε εκεί για να γίνουμε μάρτυρες αυτής της "πρωτιάς", μιας και το να ανεβάσεις ένα τέτοιο έργο στο σανίδι χρειάζεται μπόλικο θάρρος... ή θράσος! Τί επρόκειτο λοιπόν από τα δύο;

Αδιαμφισβήτητα ο Άλντους Χάξλευ αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο στο χώρο της λογοτεχνίας, ενώ το πόνημα που εξέδωσε το 1932 με τίτλο "Θαυμαστός Καινούριος Κόσμος" είναι γραμμένο με ανεξίτηλα γράμματα στα μεγαλύτερα αριστουργήματα όλων των εποχών, μαζί με το 1984 του George Orwell, μιας και θεματολογικά αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η επιρροή που ασκεί εδώ και δεκαετίες τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο είναι ανυπολόγιστη, ενώ τα λογοτεχνικά έργα που έχουν επηρεαστεί αλλά και οι αναλύσεις που έχουν γίνει για το Brave New World καθεαυτό θα μπορούσαν να γεμίσουν ολόκληρες βιβλιοθήκες. Όλα αυτά, ως μια αυτονόητη εισαγωγή στο έργο του Huxley, που μοιραία καταλήγει στο ότι δεν είναι τυχαίο πως, ενώ αρκετές παραστάσεις και ταινίες που έχουμε δει κατά καιρούς "μυρίζουν από μακριά" Θαυμαστό Νέο Κόσμο, εντούτοις μάλλον δεν είναι τυχαίο που κανείς δεν είχε τολμήσει να δανειστεί τον βαρύ αυτό τίτλο για το έργο του, έστω και ως διασκευή. Μέχρι που Δήμητρα Τάμπαση το τόλμησε...

Μ' αυτές τις σκέψεις φτάσαμε στο Σύγχρονο Θέατρο το βράδυ της Δευτέρας, χωρίς ωστόσο να προκαταλαμβανόμαστε, μιας και η αγωνία να παρακολουθήσουμε αυτό το εγχείρημα ήταν σίγουρα πολύ μεγαλύτερη από τη διάθεσή μας να κρίνουμε το αποτέλεσμα. Η αγωνία αυτή εντάθηκε λόγω του ότι το Σύγχρονο Θέατρο φιλοξενούσε μια άλλη εκδήλωση πριν από την παράσταση, με αποτέλεσμα να μπούμε (και να βγούμε - σημαντικό για καθημερινή) μία ώρα αργότερα από την προγραμματισμένη. Ωστόσο, παρά τη μικρή αυτή ταλαιπωρία, η παράσταση τελικά ξεκίνησε και από τα πρώτα κιόλας λεπτά το όνομα του Θεάτρου επιβεβαιώθηκε, αφού οι ηθοποιοί "αναδύθηκαν" στη σκηνή, ενώ κατά τη διάρκεια της παράστασης μπορούσαν να παίζουν σε τρία επίπεδα καθώς και να μετακινούνται εύκολα και γρήγορα από σκηνή σε σκηνή, χάρη στο στήσιμο του Σύγχρονου Θεάτρου. Σημαντική λεπτομέρεια, ιδίως όταν το έργο έχει μια φουτουριστική χροιά, καθώς εκτυλίσσεται τον 7ο αιώνα μ.Φ. (μετά Φορντ).

 

Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος, του Aldous Huxley στο Σύγχρονο Θέατρο

 

Εξίσου ευχάριστο ήταν και το γεγονός ότι αυτή η υποδομή πλαισιώθηκε και αξιοποιήθηκε πολύ ωραία από τον Άλεξ Αλεξάνδρου στους φωτισμούς, καθώς και από την Αλεξία Θεοδωράκη στα σκηνικά. Βέβαια, ίσως να περιμέναμε κάτι αρκετά διαφορετικό από τις επιλογές της ίδιας για τα κοστούμια της παράστασης, αλλά σίγουρα δε μας ενόχλησαν οπότε δε σταθήκαμε και πολύ στο ενδυματολογικό κομμάτι. Αξιοσημείωτη ήταν επίσης η αρμονική κίνηση των ηθοποιών που γέμιζαν τη σκηνή, χάρη στη Νατάσσα Μπρουζιώτη, ενώ η μουσική της Μαριλένας Ορφανού έδενε εξίσου όμορφα με τη ροή της παράστασης.

Από τους "αφανείς" στους "εμφανείς" ήρωες της βραδιάς, η Θεανώ Βασιλείου, η Αντωνίνα Βλουτή, ο Θεοδόσης Δρακόπουλος, ο Απόστολος Μαλεμπιτζής, η Αλεξάνδρα Σπηλιωτοπούλου, ο Κωστής Στεφανής, η Μυρτώ Στράμπη, η Δήμητρα Τάμπαση και ο Θανάσης Τσεκούρας φάνηκαν να εφαρμόζουν στο ακέραιο τις σκηνοθετικές οδηγίες, γεγονός που κατέστησε πολύ καλή την απόδοση των ρόλων τους. Παρ' όλο το αναμενόμενο άγχος της πρεμιέρας, όλοι φάνηκαν να δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους, όπως ο Απόστολος Μαλεμπιτζής που έδειχνε να πατά γερά στο ρόλο του, παίζοντας ακριβώς στην ένταση που έπρεπε, ή η Αντωνίνα Βλουτή που έδειχνε πραγματικά να βιώνει τη μεταμόρφωση από "άγρια" σε "πολιτισμένη". Η Θεανώ Βασιλείου, ως αφηγήτρια, πότε στα περιθώρια της παράστασης και πότε στο επίκεντρο, συμπλήρωνε και προωθούσε με τον πιο ταιριαστό τρόπο τη ροή του έργου, ενώ ο "Διαχειριστής" Θεοδόσης Δρακόπουλος ήταν "βράχος" στο ρόλο του από την αρχή μέχρι το τέλος.

 

Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος του Άλντους Χάξλευ στο Σύγχρονο Θέατρο

 

Όσο για τον... "ελέφαντα στο δωμάτιο", με τις καλύτερες των προθέσεων αλλά και με απόλυτη ειλικρίνεια, ομολογώ πως δε μου άρεσε η σκηνοθετική προσέγγιση της Δήμητρας Τάμπαση για το Θαυμαστό Καινούριο Κόσμο. Ίσως αν είχε δώσει κάποιον άλλο τίτλο στην παράσταση, με τη σημείωση ότι είναι βασισμένη στο Brave New World να το έβλεπα πολύ διαφορετικά. Προφανώς και δεν θα μπω στη διαδικασία να το παίξω "σπασίκλας" συγκρίνοντας ομοιότητες και διαφορές μεταξύ βιβλίου και παράστασης, ιδίως εφόσον αναφέρεται πως πρόκειται περί "διασκευής". Ωστόσο, μιλώντας για μια κοινωνία όπου η σεξουαλική απελευθέρωση καλλιεργείται από την παιδική κιόλας ηλικία, στα πλαίσια της άμεσης ικανοποίησης κάθε ορμής των πολιτών προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταθερότητα της κοινωνίας, θα περίμενε κανείς και οι ανάλογες ερμηνείες να είναι αρκετά πιο "flat". Υπήρχαν κάποια συγκεκριμένα σημεία στην παράσταση όπου η Δήμητρα Τάμπαση εξέφραζε άμεσα μέσω των ηθοποιών αυτό τον εκμηδενισμό του συναισθήματος σε βάρος της εφήμερης απόλαυσης, αλλά μετά το ξεχνούσε και οι ερμηνείες γίνονταν ξανά υπερβολικές. Ακόμη, για μια κοινωνία που έχει γαλουχηθεί με την επιβράβευση ως μέθοδο υποταγής και όχι της τιμωρίας, ενυπήρχε αρκετά στην παράσταση το στοιχείο του φόβου, της επικείμενης τιμωρίας. Αλλά και πέρα από το πομπώδες ερμηνευτικό κομμάτι που φαινόταν ξεκάθαρα πως αποτελεί σκηνοθετική γραμμή (γιατί τηρούταν απ' όλους τους ηθοποιούς), η εισαγωγή και ο επίλογος της παράστασης (διά στόματος Θεανώς Βασιλείου) εμπεριείχε ένα δογματικό στοιχείο, το οποίο είναι αρκετά ξένο προς το έργο του Χάξλευ (με την έννοια της αναφοράς προς τα Θεία), οπότε όχι μόνο ξένισε αλλά ίσως έθεσε και σχετικά λανθασμένα ολόκληρη τη βάση της παράστασης.

Δε θα ήθελα να καταχραστώ το χώρο μιας παρουσίασης παράστασης για να αναλύσω περαιτέρω τις ενστάσεις μου για την έκφραση των ενστίκτων των πρωταγωνιστών του βιβλίου ή τη θέση της θρησκείας και του Θεού στο έργο του Χάξλευ - αν και φυσικά θα καλωσόριζα μια τέτοια συζήτηση μιας και, αν μη τι άλλο, θέλω να πιστεύω ότι με τη Δήμητρα Τάμπαση μοιραζόμαστε τον ίδιο θαυμασμό για το εν λόγω βιβλίο. Αυτό που θα κάνω, ωστόσο, είναι να προτρέψω όλους τους "ανήσυχους" θεατρόφιλους να πάνε να δουν την παράσταση ώστε να σχηματίσουν τη δική τους γνώμη, είτε έχουν διαβάσει το βιβλίο (που θεωρώ επιβεβλημένο να το έχει διαβάσει - αν όχι και μελετήσει - ο καθένας) είτε όχι.

Εκτός αυτού, το πλούσιο φωτογραφικό υλικό μας από την πρεμιέρα αποτελεί ένα καλό τεκμήριο του πόσο καλοδουλεμένη είναι γενικότερα αυτή η παράσταση, που θα παίζεται μέχρι τις αρχές Απριλίου στο Σύγχρονο Θέατρο, στο Γκάζι.

 

 

Πληροφορίες Παράστασης

 

Τα Cookies συμβάλλουν στην καλύτερη εμπειρία σας κατά την πλοήγηση στον ιστότοπο του evart.gr. Με την πλοήγησή σας αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης.