Χαΐνηδες

"Γιαλός, καημός και τσικουδιά βαρμένα μέσα στην καρδιά με τ' όνειρό μου"

"Από  τους πρώτους κιόλας χρόνους της τουρκικής εισβολής στην Κρήτη, πολλοί χριστιανοί νέοι, κατέφυγαν στα βουνά και προσέβαλλαν τους Τούρκους με νυκτερινές καταδρομές. Οι Τούρκοι τους ονόμαζαν Χαΐνηδες (από την αραβική λέξη χαΐν, που σημαίνει τον επίβουλο, τον προδότη, τον αχάριστο και έφτασε να σημαίνει τον επαναστάτη, τον φυγόδικο, αυτόν που γυρίζει στα βουνά) και λειτουργούσαν ως αντίπαλο δέος προς τους γενίτσαρους-γερλήδες.

Στο έργο του Μαρίνου Τζάνε Μπουνιαλή, διαβάζουμε για τους «Χαΐνηδες» χριστιανούς, που δεν θέλουν να μείνουν στο Ρέθυμνο, μετά την κατάληψή του από τους Τούρκους (στο Π. Χιδίρογλου, 1981, σ. 346) : «Και σαν δεν απομείνασι, Τούρκοι των ακολουθούσαν / Και λέγα τσοι Χαΐνηδες κι όλοι τσοι καταφτούσαν»

Ηρωικές μορφές χαΐνηδων αναδείχθηκαν σε ολόκληρη την Κρήτη (1790-1820): οι Χάληδες, ο Βασίλειος, ο Γιάννης και ο Στέφανος για τους οποίους ο Μουρέλλος γράφει ότι ο Βασίλειος ήταν εκείνος που ανάθρεψε και το Γιάννη και το μικρότερο το Στέφανο, «ποτίζοντας την ψυχή τους με την πίκρα και το μίσος που ‘χε ανάγκη κάθε ηρωικός Χαΐνης, για να δράσει εκδικητικά» (Ι. Δ. Μουρέλλος, 1950, σ. 240), οι Γιανναρήδες στα Χανιά, οι Δεληγιαννάκηδες και οι Κουτσούρηδες στα Σφακιά, ο Σήφακας στον Αποκόρωνα κ.α.'' (Πηγή)

Το Σάββατο, 20 Απρίλη, η νύχτα μας βρίσκει στην κεντρική σκηνή του Σταυρού του Νότου, να συναντάμε τους εναπομείναντες Χαίνηδες οι οποίοι είναι οι: Δημήτρης Αποστολάκης (λύρα, φωνή), Δημήτρης Ζαχαριουδάκης (ακουστική κιθάρα, φωνή), Μαρία Κώτη (φωνή), Αλέξης Νόνης ( νταούλι, νταρμπούκα, νταφ, καχάν, πλήκτρα),  Δημήτρης Μπρέντας (καβάλι, κλαρίνο, γκάιντα), Αντώνης Σκαμνάκης (μπάσο), Μιχάλης Νικόπουλος (μπουζούκι, μαντολίνο, λαούτο, φωνή), Τάκης Κανέλλος (ντραμς) και Κλέων Αντωνίου (ηλεκτρική κιθάρα). Δεν είναι φυγόδικοι, δεν γυρίζουν στα βουνά αλλά είναι επαναστάτες.

Επαναστατούν με τη μουσική τους, τους στίχους τους, τον λόγο του Δημήτρη Αποστολάκη. Δεν είναι εκεί για να μας ψυχαγωγήσουν. Η μουσική δεν είναι ψυχαγωγία γι' αυτούς αλλά τελετουργία, η οποία ξεκινάει με τον «Μάγο». Στους ήχους και στίχους τους συναντώνται τόποι, χρόνοι και κοινωνίες και με τραγούδια, που το καθένα αποτελεί ένα στάδιο για την ολοκλήρωση αυτής της τελετουργίας, κάνεις κάθε φορά ένα βήμα στον δρόμο της αναζήτησης που σε οδηγούν οι Χαΐνηδες αυτό το βράδυ. Με το «Καπηλειό», τον «Γάμο», τον «Μακρύ χειμώνα», «Το δικό μου το κεφάλι» και άλλα και με τα φιλοσοφημένα λόγια ενός συνειδητοποιημένου ανθρώπου, είσαι πια έτοιμος να «αγκαλιάσεις την τίγρη στον πιο τρελό χορό» και να παραδεχθείς «Τι καλά τα λέει τ’ αηδόνι». Δεν αργεί και η στιγμή που ακούς το «Bella ciao» και πριν ολοκληρώσεις την σκέψη «μα πως ταίριαξε;» έχεις ήδη απαντήσει κατανοώντας πόσο άκυρη θα ήταν η απορία σου… Μα ήταν δυνατόν να μην ταιριάζει;

Το τέλος κοντοζυγώνει και δεν ξέρω αν υπάρχει πιο κατάλληλη στιγμή για να τραγουδήσουν τον «Χαΐνη», οπότε και το πράττουν.Συμπέρασμα πρώτο από αυτή τη βραδιά: Όταν το σώμα, όσο κουρασμένο κι αν είναι, έρχεται να ισορροπήσει και να αντέξει κι όταν οι σκέψεις και τα συναισθήματα, που ίσως σε βαραίνουν, εξαλείφονται, τότε έρχεσαι στη θέση να παραδεχτείς τον χαρακτηρισμό "τελετουργία", που έδωσε ο Δημήτρης Αποστολάκης. Συμπέρασμα δεύτερο: Όταν η ψυχή τραγουδάει, τα πάντα εναρμονίζονται και η τελειότητα της στιγμής επιτυγχάνεται!

Δείτε φωτογραφίες από την εμφάνιση των Χαΐνηδων στην κεντρική σκηνή του Σταυρού του Νότου.

 Φωτογραφίες: Σταύρος Χατζησιδέρης
Τα Cookies συμβάλλουν στην καλύτερη εμπειρία σας κατά την πλοήγηση στον ιστότοπο του evart.gr. Με την πλοήγησή σας αποδέχεστε τους Όρους Χρήσης.